• تخت جمشید

تخت جمشید

  (Persepolis)   

نوشتن نظر


تخت جمشید یا پارسه نام یکی از شهرهای باستانی ایران است که سالیان سال پایتخت تشریفاتی امپراطوری ایران در زمان هخامنشیان بوده است. باور عمومی ایرانیان بر این است که اسکندر مقدونی سردار یونانی که در سال 330 پیش از میلاد به ایران حمله کرد، تخت جمشید را به آتش کشید. نام تخت جمشید در زمان ساخت "پارسه" به معنای "شهر پارسیان" بود. یونانیان آن را "پرسپولیس" به معنی "پارسه شهر" خوانده اند. در فارسی معاصر این بنا را "تخت جمشید" یا "قصر شاهی جمشید" می نامند. جمشید پادشاه اسطوره ای ایران بود که در شاهنامه فردوسی نیز نام آن آمده است.

قسمت های مختلف این بنا عبارتند از:

پلکان های ورودی و دروازه ملل:

ورودی سکو دو پلکان است که روبروی یکدیگر و در بخش شمال غربی مجموعه قرار دارند که همچون دستانی است که آرنج خویش را خم کرده و بر آن است تا مشتاقان خود را از زمین بلند کرده و در سینه خود جای دهد. این پلکان ها از هر طرف 111 پله پهن و کوتاه (به ارتفاع 10 سانتی متر) دارند. بر خلاف عقیده بسیاری از مورخین که مدعی بودند ارتفاع کم پله ها بخاطر این بوده که اسب ها نیز بتوانند از پله ها بالا بروند، پله ها را کوتاهتر از معلوم ساخته اند تا راحتی و ابهت میهمانان (که تصویرشان با لباس های فاخر و بلند بر دیوارهای تخت جمشید نقش بسته) هنگام بالا رفتن حفظ شود.

بالای پلکان ها بنای ورودی تخت جمشید "دروازه بزرگ" یا "دروازه خشایارشا" یا "دروازه ملل" قرار گرفته است. ارتفاع این بنا 10 متر است. این بنا یک ورودی اصلی و دو خروجی داشته است که امروزه بقایای دروازه های آن برجاست. بر دروازه غربی و شرقی طرح مردان بالدار و طرح دو گاودار سنگی با سر انسانی حجاری شده است. دو دروازه خروجی یکی رو به جنوب و دیگری رو به شرق قرار دارند و دروازه جنوبی رو به کاخ آپادانا می باشد.

پلکان های کاخ آپادانا:

کاخ آپادانا در شمال و شرق دارای دو مجموعه پلکان است. پلکان های شرقی این کاخ که از دو پلکان یکی رو به شمال و یکی رو به جنوب تشکیل شده اند نقوش حجاری شده ای را در دیوار کناره خود دارند. پلکان رو به شمال نقش هایی از فرماندهان عالی رتبه نظامی "مادی" و "پارسی" در حالتیکه گل های نیلوفر آبی را در دست دارند، حجاری شده است. در جلوی فرماندهان نظامی، افراد گارد جاویدان در حال ادای احترام دیده می شوند.  در ردیف فوقانی همین دیواره نقش افرادی در حالیکه هدایایی به همراه دارند و به کاخ نزدیک می شوند، دیده می شود.

بر دیواره پلکان رو به جنوب تصاویری از نمایندگان کشورهای مختلف به همراه هدایایی که به دست دارند، دیده می شود. هر بخش از این حجاری اختصاص به یکی از ملل دارد که در شکل زیر مشخص شده‌اند:

۱- مادی‌ها ۲- ایلامی‌ها ۳- پارت‌ها ۴- سغدی‌ها ۵- مصری‌ها ۶- باختری‌ها ۷- اهالی سیستان ۸- اهالی ارمنستان ۹- بابلی‌ها ۱۰- اهالی کلیکیه ۱۱- سکاهای کلاه‌تیزخود ۱۲- ایونی‌ها ۱۳- اهالی سمرقند ۱۴- فنیقی‌ها ۱۵- اهالی کاپادوکیه ۱۶- اهالی لیدی ۱۷- اراخوزی‌ها ۱۸- هندی‌ها ۱۹- اهالی مقدونیه ۲۰- اعراب ۲۱- آشوری‌ها ۲۲- لیبی‌ها ۲۳- اهالی حبشه

کاخ آپادانا:

این کاخ از قدیمی ترین کاخ های تخت جمشید است که به فرمان داریوش بنا شده است و برای برگزاری جشن های نوروزی و پذیرش نمایندگان کشورهای وابسته به حضور پادشاه استفاده می شده است. این کاخ توسط پلکانی در قسمت جنوب غربی آن به "کاخ تچر" یا "کاخ آیینه" ارتباط می یابد. کاخ آپادانا از 72 ستون تشکیل شده است که در حال حاضر 14 ستون آن پابرجاست. ته ستون های ایوان کاخ گرد ولی ته ستون های داخلی کاخ مربع شکل می باشد.

کاخ تچر:

"تچر" یا "تچرا" به معنای "خانه زمستانی" می باشد. این کاخ نیز به فرمان داریوش بنا شده و کاخ اختصاصی وی بوده است. روی کتیبه ای آمده است : من داریوش، این تچر را ساختم.

این کاخ یک موزه ی خط به شمار می رود. قسمت اصلی بنا توسط داریوش و ایوان و پله های سنگی جنوبی توسط خشایارشا و پلکان سنگی غربی توسط اردشیر دوم بنا شده است.

کاخ هدیش:

این کاخ که کاخ خصوصی خشایارشا بوده است در مرتفع ترین قسمت تخت جمشید قرار دارد. این کاخ از طریق دو مجموعه پلکان به کاخ ملکه ارتباط دارد. با توجه به نفرتی که آتنی (یونانی) ها از خشایارشا داشتند، احتمال می رود آتش سوزی از این مکان شروع شده باشد. خشایارشا کسی بود که آتن را به آتش کشید.

رنگ زرد سنگ ها نشان دهنده تمام شدن آب درون سنگ ها بخاطر حرارت است. هدیش به معنای جای بلند می باشد و چون نام زن دوم خشایارشا هدیش بوده است، نام کاخ خود را هدیش می گذارد.

این کاخ در جنوبی ترین قسمت قرار دارد و قسمت های زیادی از کف کاخ از خود کوه می باشد.

کاخ ملکه:

این کاخ توسط خشایارشا ساخته شده است و به نسبت سایر بناها در ارتفاع پایین تری قرار گرفته است. بخشی از این کاخ در سال 1931 میلادی توسط شرق شناس مشهور پروفسور ارنست امیل هرتزفلد خاک برداری و از نو تجدید بنا شد و امروزه به عنوان موزه و اداره مرکزی تاسیسات تخت جمشید مورد استفاده قرار گرفته است.

ساختمان خزانه:

این ساختمان که از چندین تالار، اتاق و حیاط تشکیل شده است با دیوار عظیمی از بقیه تخت جمشید جدا شده است.

کاخ شورا:

احتمالا شاه در این کاخ با بزرگان به بحث و مشورت می پرداخته است. با توجه به نقوش حجاری شده، شاه از یکی از دروازه ها وارد می شده و از دو دروازه دیگر خارج می شده است.

کاخ صد ستون:

وسعت این کاخ در حدود 46000 مترمربع است و سقف آن به وسیله صد ستون که هر کدام 14 متر ارتفاع داشته اند بالا نگه داشته می شده است. کاخ صد ستون فقط 60 سال مورد بهره برداری کامل قرار گرفته است.

تخت جمشید از سال 1979 میلادی یکی از آثار ثبت شده ایران در میراث جهانی یونسکو است. این محل حدود 40 کیلومتر از شیراز فاصله دارد.

نقشه تخت جمشید


نمایش بیشتر
مکانهای پیشنهادی
رستوران
جاذبه گردشگری
جاذبه طبیعت گردی
موزه
جاذبه مذهبی
جاذبه تفریحی
بازار
مجتمع تجاری
هتل ها
هتل های آپارتمانی
هتل های سنتی
اقامتگاه های بوم گردی
آب میوه و بستنی
کافی شاپ
نظرات
پرسش و پاسخ