• ارگ سمنان

ارگ سمنان

  (Semnan Citadel)   

نوشتن نظر


قسمت تاریخی شهر سمنان در بخش جنوبی این شهر قرار دارد و شامل بناهایی از زمان های دور تا زمان قاجار می شود. در ابتدای این بخش تاریخی دروازه ای قرار دارد که ارگ نامیده می شود. در زمان قاجار این دروازه در ورودی شهر بود و دور شهر را نیز دیواری در بر می گرفت. دروازه ارگ سمنان در زمان سلطنت ناصرالدین شاه قاجار و حکومت انوشیروان میرزا ضیاءالدوله که از سال 1300 تا 1305 هجری قمری حاکم ایالت قومس بود، بنا شد و از به همین جهت روی کاشی‌های این دروازه تاریخی، نام ناصرالدین شاه قاجار درج شده است.

این دروازه دو نمای شمالی و جنوبی دارد که نمای جنوبی به مراتب زیباتر از نمای شمالی می باشد.

نمای شمالی دارای دو اتاق در دو طرف به قرینه یکدیگر، دو راهروی کوچک، ایوان‌هایی در جلوی اتاق‌ها و مدخل اصلی که محل عبور و مرور بوده است، می باشد. نمای اصلی این قسمت از آجر است و راهروهای اصلی با پلان مربع به وسیله فیلپوش‌ها به گنبد کم خیز منتهی می‌شود. تزئینات کتیبه‌ای از عناصر جالب توجه نمای شمالی است که به شکل نیم دایره در بالای مدخل اصلی به خط نستعلیق زرد بر زمینه کاشی‌های لاجوردی نوشته شده است.

نمای جنوبی هم از حیث استفاده از تزیینات کاشی‌کاری پر کارتر و مفصل تر از نمای شمالی است و در تزئینات این نما کاشی‌های هفت رنگ و مناره‌های تزئینی زیبا به چشم می‌خورد. استفاده از نقوش هندسی و نقش و نگار اساطیری در این جبهه اهمیت نمای جنوبی را به عنوان دروازه ورودی شهر بیشتر می کند.

به قرینه کتیبه نیم دایره نمای شمالی، طرح نیم دایره ای بر پیشانی نمای جنوبی کاشیکاری شده که در آن نبرد رستم و دیو سفید به تصویر کشیده شده است و در بالای مدخل ورودی نیز نقش سربازان قاجاری و تسلیحات آنها کاشیکاری شده است. از دیگر تزئینات کاشیکاری این نما که به قرینه شکل گرفته است نقوش افسران قاجاری و شیر و خورشید می باشد.

کتیبه‌های این بنا از آثار سید محمد باقر طباطبایی سمنانی هنرمند مشهور سمنان در دوران قاجاریه است.

دروازه ارگ فعلی در واقع دروازه شمالی مجموعه ارگ دولتی قدیم سمنان بوده است . امروزه از مجموعه ارگ دولتی کهن سمنان چیزی باقی نمانده است زیرا در زمان رضا شاه به هنگام ساخت و ساز خیابانها و بناهای نو ، تمامی این مجموعه ، به جز دروازه شمالی آن تخریب شد.

دروازه ارگ سال ۱۳۵۸ توسط سازمان میراث فرهنگی با شماره ۳۹۵ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.

نمایش بیشتر