گیلکان صاحب تقویمی باستانی هستند که مبدأ آن به سال ۴۲۶ بعد از میلاد یعنی ۱۹۵ سال پیش از هجرت باز می گردد و به آن تقویم دیلمی می گویند. این تقویم دارای ۱۲ ماه ۳۰ روزه و یک پنج روز به نام "پنجیک" (که بعد از ماه هشتم قرار دارد) می باشد. هر چهار سال یکبار نیز پنج روز به شش روز تبدیل میشود (کبیسه) و به آن شش روز "ویشک" می گویند.

اسامی دوازده ماه دیلمی عبارتند از :

نوروز ما
کورچ ما
اریه ما
تیر ما
موردال ما
شریر ما
امیر ما
آول ما
سیا ما
دیا ما
ورفنه ما
اسفندار ما

نکته مهمی که درباره این تقویم وجود دارد این است که این تفاوت مبدا سال نو، یک رخداد سیاسی و یا یک رخداد مذهبی نیست و یک رخداد کاملاً مردمی است؛ زیرا دلیل اصلی‌اش راحتیِ مردم کشاورز و دام‌دار و صنعت‌گر در دادن خراج و مالیات سالیانه بوده‌است. بنابراین، این مبدأ، متعلق به اندیشه یا مذهب یا تفکر سیاسی خاصی نبوده و تنها برپایهٔ مناسبات تولید به‌وجود آمده و می‌تواند مورد وفاق تمام گیلک ها از هر اندیشه و مذهبی، قرار گیرد.

برای همین اهالی گیلکان که اکثر شامل اهالی استان گیلان و غرب مازندران می شوند، هر سال آخرین روزِ «اسفندار ما» که برابر با ۱۶‌ مرداد می باشد، هنگام غروب مراسمی را با عنوان نوروزبل (نؤرۊزبل) برگزار می کنند. در این مراسم آتش برمی افروزند، رقص می کنند، موسیقی می نوازند، شیرینی می خورند و با ماچ و بوسه عید را تبریک می گویند.

16 مرداد ماه سال 1395 ، جشن آغاز سال 1590 دیلمی برگزار شد.

جهت مشاهده فیلم جشن نوروز بل کلیک نمایید.

نمایش بیشتر